Umowy – analiza umowy dożywocia

Umowa dożywocia

Umowa dożywocia polega na zobowiązaniu właściciela nieruchomości (dożywotnika) do przeniesienia jej własności na nabywcę oraz zobowiązanie wzajemne nabywcy do zapewnienia dożywotniego utrzymania zbywcy (dożywotnika).

 

Definicja ustawowa oraz forma umowy

Zgodnie z definicją umowy dożywocia, jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Przedmiotem umowy dożywocia jest nieruchomość, dlatego też umowa ta musi przybrać formę aktu notarialnego.

 

Obowiązki nabywcy nieruchomości

Przywołane w ustawowej definicji obowiązki względem zbywcy mają charakter przykładowy, co oznacza, że nabywca nieruchomości nie musi przyjmować zbywcy jako domownika, ten może mieszkać sam albo u osoby trzeciej. Nabywca może być wówczas obowiązany opłacać wszystkie jego opłaty. Strony mogą się także umówić, że nabywca nieruchomości będzie systematycznie przekazywał zbywcy określone sumy pieniędzy na jego utrzymanie.

Podsumowując, strony mogą dowolnie określić jakie obowiązki ma nabywca nieruchomości względem dożywotnika. Istotnym jest by została zachowana istota umowy dożywocia –  zakres świadczeń na rzecz dożywotnika powinien być taki, aby jego potrzeby życiowe były zaspokojone w stopniu wyłączającym konieczność zdobywania przez niego środków do życia z innych źródeł.

 

Rozwiązanie umowy

Ze względu na specyficzny charakter dożywocia, umowa ta nie może zostać wypowiedziana przez żadną ze stron, nie można od takiej umowy odstąpić. Rozwiązanie łączącego strony stosunku prawnego wymaga wydania wyroku sądowego. Prezentowany jest jednak pogląd, że dożywotnik może zrzec się przysługujących mu uprawnień.

 

Ciekawostka

W artykule https://adwokatskowronska.pl/znaczenie-darowizny-w-postepowaniu-spadkowy/, wskazano, że spadkobiercy mogą być zobowiązani do rozliczania otrzymanych od spadkodawcy darowizn. Umowa dożywocia często jest stosowana zamiast umowy darowizny, gdyż w odróżnieniu od darowizny, nieruchomość z umowy dożywocia nie jest zaliczana do schedy spadkowej, czyli nie musimy jej rozliczać w postępowaniu spadkowym.

Spadki – Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka

W przypadku, gdy spadkobierca odrzuci spadek  dochodzi do fikcji prawnej, w wyniku której zostaje on wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. W takiej sytuacji w jego miejsce do dziedziczenia dochodzą jego dzieci.

Nowelizacja

Do 15 listopada 2023r., aby odrzucić spadek w imieniu dziecka koniecznym było wszczęcie postępowania sądowego, celem pozyskania zgody sądu opiekuńczego do dokonania odrzucenia spadku w imieniu małoletniego dziecka.

Aktualnie, zgodnie z art. 101 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli dziecko jest powołane do dziedziczenia wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica, to czynność polegająca na odrzuceniu spadku w imieniu dziecka przez rodzica, któremu w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, gdy jest dokonywana za zgodą drugiego z rodziców, któremu również w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, albo gdy jest dokonywana wspólnie, nie wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego albo, w przypadkach wskazanych w art. 6401 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, sądu spadku – jeżeli spadek odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka. W braku porozumienia rodziców stosuje się przepis § 3.

Brak zgody sądu

Zgodnie z przywołaną zmianą, w chwili obecnej rodzice mogą odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka, bez zgody sądu, jeżeli:

– rodzice dokonają tej czynności wspólnie lub rodzic posiada zgodę drugiego rodzica, i

– spadek odrzucili również inni zstępni rodziców tego dziecka np. dorosłe rodzeństwo dziecka.

 

Sytuacje, kiedy zgoda sądu będzie wymagana

Nadal potrzebna będzie zgoda sądu opiekuńczego, jeżeli:

– rodzice nie są zgodni co do odrzucenia spadku, lub

– spadku nie odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka np. dorosłe rodzeństwo dziecka.

 

W przypadku dalszych pytań, zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

 

Spadki – Znaczenie darowizny w postępowaniu spadkowy

Zaliczenie darowizny do udziału w spadku

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Najczęściej umowa darowizny występuje pomiędzy osobami spokrewnionymi, co oznacza że umowę tę zawierają przyszli spadkodawcy z przyszłymi spadkobiercami.

Ustawodawca nakazuje równo traktować wszystkich spadkobierców i tym samym nakazuje by korzyści uzyskane przez zstępnych za życia spadkodawcy, powinny być uwzględnione podczas działu spadku. Istotnym jest, że wskazane niżej zasady mają zastosowanie jedynie przy dziedziczeniu ustawowym, nie stosuje się ich w przypadku istnienia testamentu.

W związku z czym, w przypadkach w których doszło do dziedziczenia ustawowego i dział spadku następuje między zstępnymi spadkodawcy (dzieci, wnuki) albo między jego zstępnymi i jego małżonkiem, ustawodawca nakazuje, by każdemu z tych spadkobierców zaliczać na jego schedę spadkową otrzymane przez niego od spadkodawcy darowizny. Oznacza to, że w przypadku gdy zstępni bądź małżonek otrzymali jakąś darowiznę od spadkodawcy, to muszą ją doliczyć do swojego udziały w spadku. Nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.

 

Wartość darowizny przekraczająca udział w spadku

Jeżeli wartość darowizny podlegających zaliczeniu przewyższa wartość udziału w spadku, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny, ani spadkobiercy zobowiązanego do ich zaliczenia.

 

Sposób rozliczenia darowizn

Zaliczenie na schedę spadkową darowizn polega na doliczeniu ich wartości do spadku, następnie ustaleniu sched czyli udziałów spadkowych spadkobierców i odjęciu od tych sched wartości darowizn podlegających zaliczeniu.

 

Wyłączenie obowiązku zaliczania darowizn

Wspomniane powyżej zaliczenie darowizn na schedę spadkową nie będzie jednak dokonywane, kiedy z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna została dokonana ze zwolnieniem z obowiązku takiego zaliczenia. Takie wyraźne oświadczenie woli zwalniające z obowiązku zaliczenia może zostać zawarte przez spadkodawcę w jego testamencie, w umowie darowizny bądź w odrębnym oświadczeniu woli.

 

Prawo cywilne – Odszkodowanie czy zadośćuczynienie – co to jest i kiedy przysługuje

Gdy przydarzy nam się jakiś wypadek lub ktoś wyrządzi nam jakąś szkodę, powszechnie przyjmuje się, że możliwym jest żądanie odszkodowania. Potoczne znaczenie słowa odszkodowanie różni się jednak od jego prawnego znaczenia.

Według definicji słownika PWN, odszkodowanie to wynagrodzenie za poniesione przez kogoś straty.

 

Prawnie w ramach naprawienia straty wyróżniamy:

  1. Odszkodowanie;
  2. Zadośćuczynienie.

Odszkodowanie

Odszkodowanie przysługuje w przypadku wystąpienia szkody. Nie ma prawnej definicji szkody, ale przyjmuje się że szkoda obejmuje uszczerbek, jakiego w swych dobrach lub interesach doznała określona osoba. Szkoda może występować w dwojakiej postaci:

– po pierwsze może ona obejmować straty, które poszkodowany poniósł np. w wyniku uszkodzenia auta, poszkodowany musiał ponieść koszty jego naprawy;

– albo też, po drugie, utratę korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono np. w wyniku uszkodzenia auta poszkodowany nie mógł podpisać umowy o roboty budowlane i stracił 10.000,00 zł wynagrodzenia z tejże umowy.

 

Celem wykazania szkody możemy przedstawić rachunki, faktury, umowy których nie udało się zrealizować przez wyrządzenie szkody itp.

 

Zadośćuczynienie

Zadośćuczynienie przysługuje w przypadku wystąpienia krzywdy. W orzecznictwie jako krzywdę przeważnie postrzega się skutki naruszenia dóbr osobistych poszkodowanego, jak „cierpienie”, w tym ból, a także „cierpienia psychiczne”, „negatywne przeżycia psychiczne” lub „ujemne uczucia”, np. w wypadku samochodowym poszkodowany złamał nogę, w wyniku tego odczuwał ból, miał stany depresyjne, te ujemne przeżycia psychiczne to właśnie krzywda.

Zadośćuczynienie możemy udowodnić poprzez opinie lekarskie, opis przeżyć, zeznania najbliższych itp.

 

Istotnym, że możemy łącznie dochodzić zadośćuczynieni oraz odszkodowania.

 

W przypadku dalszych pytań, zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

Prawo pracy – Zmiany kodeksu pracy 2023 – zmiany w zakresie zasad wypowiadania umowy o pracę

Przyczyny uzasadniające zakończenia umowy o pracę

Kodeks pracy przy rozwiązaniu umowy nakłada na pracodawcę obowiązek wskazania przyczyny uzasadniającej zakończenie umowy o pracę. Zgodnie z art. 30 § 4 Kodeksu pracy,  w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.

Przyczyny nie mogące być podstawą do zakończenia umowy u pracę

W obowiązującej od dnia 26 kwietnia 2023r. nowelizacji kodeku pracy wskazano przyczyny, które nie mogę stanowić podstawy do rozwiązania lub wypowiedzenia umowy o pracę. Dodany  zapis art. 294 § 1 Kodeksu pracy, stanowi że przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę, przyczyny uzasadniającej przygotowanie do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy bez wypowiedzenia albo przyczyny zastosowania działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem umowy o pracę nie może stanowić:

1) wystąpienie przez pracownika z wnioskiem, o którym mowa w art. 293 § 1;

2) jednoczesne pozostawanie w stosunku pracy z innym pracodawcą lub jednoczesne pozostawanie w stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy innym niż stosunek pracy, chyba że ograniczenia w tym zakresie wynikają z odrębnych przepisów albo zachodzi przypadek określony w art. 1011 § 1;

3) dochodzenie przez pracownika udzielenia informacji, o których mowa w art. 29 § 3, 32 i 33 oraz art. 291 § 2 i 4;

4) skorzystanie z praw, o których mowa w art. 9413.

 

Z powyższego wynika, że podstawą zakończenia stosunku pracy nie może być:

  1. złożenie przez pracownika wniosku o zmianę rodzaju umowy o pracę na umowę o pracę na czas nieokreślony lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy, w tym polegające na zmianie rodzaju pracy lub zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy;
  2. jednoczesne zatrudnienie w innym miejscu, chyba że została podpisana umowa o zakazie konkurencji;
  3. wystąpienie pracownika o udzielenie informacji związanych z czasem pracy, urlopach, szkoleniach i innych szczegółowo wskazanych w art. 29 § 3, 32 i 33 oraz art. 291 2 i 4 Kodeksu pracy;
  4. skorzystania ze szkoleń.

 

Procedura

Istotnym jest, że to pracodawca musi udowodnić, że przy rozwiązywaniu umowy o pracę lub zastosowaniu działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem umowy o pracę kierował się powodami innymi niż wskazane powyżej.

Pracownik, który uważa, że umowa o pracę na okres próbny została z nim rozwiązana albo zastosowano działanie mające równoważny skutek do rozwiązania umowy o pracę z powodu skorzystania z ww. uprawnień, może, w terminie 7 dni od dnia złożenia oświadczenia woli pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę albo zastosowania działania mającego równoważny skutek do rozwiązania umowy o pracę, złożyć do pracodawcy wniosek, w postaci papierowej lub elektronicznej, o wskazanie przyczyny uzasadniającej to rozwiązanie albo zastosowanie działania. Pracodawca udziela pracownikowi odpowiedzi na ten wniosek, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie 7 dni od dnia złożenia przez pracownika wniosku.

 

W przypadku pytań zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

Umowa o pracę / umowa zalecenie / umowa o dzieło – porównanie

Umowa o pracę Umowa zlecenie Umowa o dzieło
Definicja Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
Rozwiązanie umowy Strony mogą rozwiązać umowę:

  • za wypowiedzeniem;
  • za porozumieniem stron;
  • bez wypowiedzenia z winy pracodawcy lub pracownika 

 

Dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

 

Przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Jednakże gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę.

Rozwiązanie umowy może nastąpić poprzez odstąpienie w oparciu o przyczyny wskazane w Kodeksie cywilnym 
Urlop wypoczynkowy Pracownikowi przysługuje 20 lub 26 dni w zależności o stażu pracy Nie przysługuje, chyba że strony inaczej ustalą w umowie Nie przysługuje, chyba że strony inaczej ustalą w umowie 
Czas pracy Pracodawca ustala harmonogram czasu pracy Zleceniobiorca samodzielnie ustala czas pracy, chyba że co innego wynika z umowy Przyjmujący zamówienie samodzielnie ustala czas pracy, chyba że co innego wynika z umowy
Przedawnienie Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne

 

Jednakże roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia.

Z upływem lat dwóch przedawniają się:

1) roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom;

2) roszczenia z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone.

Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane – od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane.

 

Umowa na czas określony – jak długo może trwać?

Kodeks pracy wskazuje, że umowę o pracę można zawrzeć na czas nieokreślony i czas określony, jednocześnie ustawodawca wskazuje, że ilość umów na czas określony i czas na jaki są zawarte jest oznaczony.

 

Ilość umów i czas ich trwania 

Zgodnie z art. 251 § 1 Kodeksu pracy, okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech.

Powyższe oznacza, że czas zatrudnienia na podstawie jednej umowy u danego pracodawcy nie może przekraczać 33 miesięcy i podobnie łączny czas w przypadku dwóch lub trzech umów. Zawarcie większej liczby umów jak i przekroczenie wskazanego okresu jest niedopuszczalne. W obu przypadkach przekroczenie długości lub liczby – powoduje automatyczne, z mocy prawa, przekształcenie się umowy w umowę na czas nieokreślony.

Przekształcenie umowy 

W związku z powyższym, jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dłuższy niż okres 33 miesięcy, lub jeżeli liczba zawartych umów jest większa niż liczba umów określona w tym przepisie, uważa się, że pracownik, odpowiednio od dnia następującego po upływie 33 miesięcy, lub od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę na czas określony, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Nie jest koniecznym zawieranie umowy na czas nieokreślony, albowiem zmiana ta ma miejsce z mocy prawa czyli automatycznie.

Wyłączenia

Istotnym jest jednak, iż powyższego rozwiązania, nie stosuje się do umów o pracę zawartych na czas określony:

1) w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

2) w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,

3) w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,

4) w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie

– jeżeli ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy.

Powyższe nie ma również zastosowania w przypadku umowy o pracę na okres próbny, gdyż nie stanowi ona umowy na czas określony, a jest odrębnym rodzajem umowy.

 

 

W przypadku pytań, zapraszam do kontaktu z Kancelarią.  


KONTAKT


Adw. Natalia Skowrońska
e-mail: kancelaria@adwokatskowronska.pl
tel. + 48 510 490 004

ADRES


Kancelaria adwokacka
ul. Jagiellońska 24/2,
40- 032 Katowice

MEDIA


KANCELARIA ADWOKACKA 2019 Wszelkie Prawa Zastrzeżone Projekt & Realizacja Strony www KatowiceStrony www Katowice